6 वी नवोदय : अंकगणित - नफा आणि तोटा - स्वाध्याय 9.2
6 वी नवोदय : अंकगणित - नफा आणि तोटा - स्वाध्याय 9.2
इयत्ता 6 वी नवोदय विद्यालय प्रवेश परीक्षेच्या अंकगणित प्रकरण 9, नफा आणि तोटा - स्वाध्याय 9.2, यातील सर्व उदाहरणे या पोस्ट मध्ये सोडवून दिलेली आहेत. या स्वाध्यायात खालील विविध पद्धतींवर आधारीत उदाहरणे देण्यात आलेली आहेत.
1) स्वाध्याय 9.2 मधील पहिल्या प्रश्नामध्ये एक वस्तू 7500 रुपयांना विकत घेतली गेलेली आहे आणि 8400 रुपयांना विकली गेलेली आहे. तर त्या व्यवहारामध्ये किती नफा झालेला आहे हे काढायला सांगितलेलं आहे. 8400 मधून 7500 वजा केल्यानंतर मिळणारे उत्तर म्हणजेच 900 रुपये हे option C मध्ये दिलेलं उत्तर बरोबर उत्तर आहे.
2) दुसऱ्या प्रश्नामध्ये एका माणसाने एक जुनी सायकल 450 रुपयांना खरेदी केली आणि तिच्या दुरुस्तीवर 50 रुपये खर्च केले. यावरुन त्या सायकलची एकूण खरेदी किंमत काढायची म्हणजेच 450 अधिक दुरुस्तीचा खर्च 50 अशी एकूण खरेदी किंमत सायकलची झाली 500 रुपये. ती सायकल त्याने 600 रुपयांना विकल्यानंतर त्याला झालेला नफा काढायचा असेल तर 600 मधून 500 रुपये वजा करून मिळालेलं उत्तर म्हणजेच 100 रुपये हा या व्यवहारात झालेला नफा असेल.
3) तिसऱ्या प्रश्नामध्ये एका माणसाने 650 रुपयाला एक टेबल खरेदी केलाय आणि त्याच्या दुरुस्तीवरती 50 रुपये खर्च केलेले आहेत. या टेबलाची एकूण खरेदी किंमत काढण्यासाठी 650 मध्ये 50 रुपये मिळवावे लागतील म्हणजेच 700 रुपये ही त्या टेबलची खरेदी किंमत होईल आणि हा टेबल त्या माणसाने 840 रुपयांना विकला. म्हणजेच या व्यवहारामध्ये त्याला 840 - 700 म्हणजेच 140 रुपयांचा लाभ झाला.
4) चौथ्या उदाहरणामध्ये एका व्यक्तीने एक जुने घर पावणे चार लाख रुपयांना विकत घेतले आणि त्यावर सव्वा लाख रुपये खर्च करून त्याला दुरुस्त केले. अशा पद्धतीने त्या घराची एकूण खरेदी किंमत 5 लाख रुपये झाली. हेच घर त्या व्यक्तीने 6 लाख रुपयांना विकले म्हणजे या व्यवहारामध्ये त्या व्यक्तीला 1 लाख रुपयाचा फायदा झाला.
5) पाचव्या प्रश्नामध्ये एका माणसाने एक स्कूटर 47000 रुपयांना खरेदी करून तिच्या दुरुस्तीवरती 3000 रुपये खर्च केला. म्हणजेच स्कूटरची एकूण खरेदी किंमत 47000 + 3000 = 50000 रुपये झाली आणि ही स्कूटर त्याने 52000 रुपयांना विकली. मग 52000 रुपयामधून 50000 रुपये वजा करून मिळालेलं उत्तर म्हणजेच 2000 रुपये हा त्या व्यवहारामध्ये झालेला नफा आहे.
6) सहाव्या प्रश्नामध्ये राहुलने एक जुना टेलिव्हिजन सेट 3000 रुपयांना विकत घेतला आणि त्याला 300 रुपये दुरुस्तीवरती लावले. म्हणजेच टेलिव्हिजन सेटची एकूण खरेदी किंमत 3000 + 300 = 3300 रुपये झाली आणि हा टेलिव्हिजन सेट त्याने आता 3500 रुपयांना विकला. या व्यवहारामध्ये त्याला 3500 - 3300 म्हणजेच 200 रुपयांचा नफा झाला.
7) या प्रकारची सहा उदाहरणं या स्वाध्याय 9.2 मध्ये दिलेली आहेत.
प्र. 1. एक वस्तू ₹ 7500 मध्ये
विकत घेतली जाते आणि ₹ 8400 मध्ये विकली जाते. तर होणारा नफा
आहे :
(A) ₹ 1000 (B) ₹
800 (C) ₹ 900 (D) ₹ 700
उत्तर :
पायरी 1: दिलेली माहिती लिहा (Write down given information)
खरेदी किंमत = ₹ 7500
विक्री किंमत = ₹ 8400
येथे, विक्री किंमत > खरेदी किंमत (विक्री किंमत खरेदी किंमतीपेक्षा जास्त आहे), म्हणून नफा होईल.
पायरी 2: नफा काढा (Calculate Profit)
∴ नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 8400 - 7500 |
| = ₹ 900 |
अंतिम उत्तर: पर्याय (C) ₹ 900
प्र. 2. एका माणसाने एक जुनी सायकल 450 रुपयांना खरेदी
केली आणि तिच्या दुरुस्तीवर ₹ 50 खर्च केले. जर त्याने ती 600 रुपयांना विकली,
तर त्याला किती
नफा झाला ?
(A) ₹ 150 (B) ₹ 100 (C) ₹ 250 (D) ₹ 200
उत्तर :
पायरी 1: एकूण खरेदी किंमत काढा (Find the total cost price)
एकूण खरेदी किंमत = खरेदी किंमत + दुरुस्ती खर्च
| = 450 + 50 |
| = ₹ 500 |
पायरी 2: नफा काढा (Calculate Profit)
विक्री किंमत = ₹ 600
नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 600 - 500 |
| = ₹ 100 |
अंतिम उत्तर: पर्याय (B) ₹ 100
प्र. 3. एका माणसाने एक टेबल ₹ 650 ला खरेदी केले
आणि त्याच्या दुरुस्तीवर ₹ 50 खर्च केले. त्याने ते ₹ 840 ला विकले.
त्याला किती लाभ झाला ?
(A) ₹ 190
(B) ₹ 150 (C) ₹ 140 (D) ₹ 130
उत्तर :
पायरी 1: एकूण खरेदी किंमत काढा (Find the total cost price)
एकूण खरेदी किंमत = खरेदी किंमत + दुरुस्ती खर्च
| = 650 + 50 |
| = ₹ 700 |
पायरी 2: लाभ (नफा) काढा (Calculate Profit)
विक्री किंमत = ₹ 840
नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 840 - 700 |
| = ₹ 140 |
अंतिम उत्तर: पर्याय (C) ₹ 140
प्र. 4. पावणेचार लाख रुपयांना एक जुने घर विकत घेऊन सव्वालाख रुपये खर्च करून ते दुरुस्त केले व ते सहा लाख रुपयांना विकले. या व्यवहारात झालेला नफा किती ?
(A) दीड लाख रुपये (B) एक लाख रुपये (C) दोन लाख रुपये (D) पन्नास हजार रुपये
उत्तर :
पायरी 1: एकूण खरेदी किंमत काढा (Find the total cost price)
घर खरेदी किंमत (पावणेचार लाख) = ₹ 3,75,000
दुरुस्ती खर्च (सव्वालाख) = ₹ 1,25,000
एकूण खरेदी किंमत = खरेदी किंमत + दुरुस्ती खर्च
| = 3,75,000 + 1,25,000 |
| = ₹ 5,00,000 |
पायरी 2: नफा काढा (Calculate Profit)
विक्री किंमत (सहा लाख) = ₹ 6,00,000
नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 6,00,000 - 5,00,000 |
| = ₹ 1,00,000 (एक लाख रुपये) |
अंतिम उत्तर: पर्याय (B) एक लाख रुपये
प्र. 5. एका माणसाने एक स्कूटर ₹ 47,000 ला खरेदी केली
व तिच्या दुरुस्तीवर ₹ 3000 खर्च केले. त्याने ती ₹ 52,000 ला विकली.
त्याचा नफा/तोटा किती ?
(A) नफा ₹
2000 (B) तोटा ₹ 5000 (C) तोटा ₹ 2000 (D) नफा ₹ 5000
उत्तर :
पायरी 1: एकूण खरेदी किंमत काढा (Find the total cost price)
एकूण खरेदी किंमत = खरेदी किंमत + दुरुस्ती खर्च
| = 47,000 + 3,000 |
| = ₹ 50,000 |
पायरी 2: नफा काढा (Calculate Profit)
विक्री किंमत = ₹ 52,000
येथे, विक्री किंमत > खरेदी किंमत (52,000 > 50,000), म्हणून नफा होईल.
नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 52,000 - 50,000 |
| = ₹ 2,000 |
अंतिम उत्तर: पर्याय (A) नफा ₹ 2000
प्र. 6. राहुलने जुना दूरचित्रवाणी संच ₹ 3000 ला विकत घेतला.
त्याने त्याच्या दुरुस्तीवर ₹ 300 खर्च केले. त्याने तो संच ₹ 3500 ला विकला.
त्याला किती नफा झाला ?
(A) ₹ 200
(B) ₹ 250 (C) ₹ 500 (D) ₹ 300
उत्तर :
पायरी 1: एकूण खरेदी किंमत काढा (Find the total cost price)
एकूण खरेदी किंमत = खरेदी किंमत + दुरुस्ती खर्च
| = 3,000 + 300 |
| = ₹ 3,300 |
पायरी 2: नफा काढा (Calculate Profit)
विक्री किंमत = ₹ 3,500
नफा = विक्री किंमत - खरेदी किंमत
| = 3,500 - 3,300 |
| = ₹ 200 |
अंतिम उत्तर: पर्याय (A) ₹ 200
Video Explanation :
Post a Comment